Interim yönetici üç adımda seçilir: önce ölçülebilir teslimatları olan yazılı bir görev tanımı hazırlanır, sonra adaylar benzer bir görevi daha önce yapmış olmalarına göre yetkinlik temelli görüşmeyle değerlendirilir, en son referanslar doğrudan önceki interim görevlerin işverenlerinden alınır. Sözleşmede ise beş madde bulunur: kapsam ve teslimatlar, süre ve çalışma düzeni, yetki ve raporlama, gizlilik ve çıkar çatışması, fesih ve devir. İngilizce adıyla interim management, süresi ve hedefi baştan belli bir yönetim görevidir; kavram için Interim yönetim nedir, danışmanlıktan farkı ne? yazısına bakın.
Bu beş madde, Birleşik Krallık'taki meslek kuruluşu Institute of Interim Management'ın (IIM) üyelerine bağlayıcı meslek kurallarından çıkar. IIM kurallarına göre kapsam, teslimatlar, çalışma yeri ve diğer koşullar iş başlamadan önce müşteriyle resmî olarak kararlaştırılır; fesih koşulları ve devir süresi de baştan yazılır. Sözleşmenin ağırlığı süreden gelir: IIM'in 2026 anketine göre ortalama interim görev 10,0 ay sürer. On aylık bir görevde belirsiz bir madde, görevin ortasında yeniden pazarlık demektir.
Kısaca:
- Seçim: yazılı görev tanımı, benzer görev deneyimi, önceki işverenden referans, en az üç aday (HRZone 2003; Personnel Today 2009).
- Sözleşme: kapsam, süre, yetki, gizlilik, fesih ve devir (IIM meslek kuralları).
- Türkiye: sözleşmenin hukuki niteliği ve fesih hükümleri bir hukukçuyla netleştirilir (Türk Borçlar Kanunu).
Interim yönetici aramaya başlamadan önce ne hazırlanır?
Yazılı ve ölçülebilir bir görev tanımı. HRZone'da 2003'te yayımlanan bir İK yazısına göre interim görevlerdeki hayal kırıklığının ana kaynağı belirsiz briftir; belirsiz bir brif, görev sırasında farklı beklentiler ve sürtüşme üretir. Aynı yazıya göre hedefler, sorumluluklar ve ölçülebilir teslimatlar yazılır ve şirket içindeki tüm ilgili yöneticiler bu teslimatlarda adaya gidilmeden önce anlaşır.
Personnel Today'in 2009 tarihli yazısı görev tanımı için pratik bir test önerir: görevin sonundaki çıkış görüşmesini hayal edin ve teşekkür cümlesinin boşluklarını doldurun. Neyin teslim edildiği, nasıl yapıldığı ve neyin değiştiği yazılabiliyorsa görev tanımlanmıştır. Görev tanımı ne zaman gerektiği sorusuna da cevap verir; durum işaretleri için Geçici yönetici ne zaman gerekir? 5 işaret yazısına bakın.
Adaylar hangi ölçütlerle değerlendirilir?
Dört ölçütle. Birincisi benzer görev deneyimidir: HRZone 2003 yazısına göre interim yöneticide potansiyel değil, aynı işi daha önce yapmış olmak satın alınır. İkincisi yetkinlik temelli görüşmedir; sorular adayın geçmiş başarılarına ve şirketin ihtiyacına odaklanır. Üçüncüsü uyumdur: HRZone'un 2013 yazısı adayın birlikte çalışacağı ekiplerle görüşme sürecinde tanışmasını önerir. Dördüncüsü süreçtir; aynı yazıya göre interim yönetici, kalıcı bir üst düzey yönetici alımıyla aynı titizlikle seçilir.
Personnel Today yazısı iki uyarı ekler. Seçim süreci şirketin kendi elinde tutulur ve en az üç iyi adayla görüşmeye yetecek zaman ayrılır. "Tanıdığın tanıdığı" adaylar tercih edilmez, çünkü kalıcı iş bulduğunda görevi yarıda bırakma riski taşırlar.
Referans nasıl doğrulanır?
Doğrudan önceki interim görevin işverenine sorularak. HRZone 2003 yazısı referansın aracı danışmana bırakılmamasını, önceki işverenle doğrudan konuşulmasını önerir. Personnel Today yazısı resmî referansın yanında gayriresmî referans alınmasını da önerir, çünkü adayların kendi verdiği referanslar genellikle olumlu konuşur.
Referans görüşmesinin ikinci konusu çıkar çatışmasıdır. IIM meslek kurallarına göre üye, bağımsız yargısını etkileyebilecek ilişkileri ilk fırsatta açıklar: rakip bir şirkette yöneticilik ya da kontrol payı, önerdiği mal veya hizmette mali çıkar, müşteri çalışanlarıyla kişisel ilişki ve rakip bir müşteride süren hassas görev. Bu beyan seçim aşamasında yazılı istenir.
Sözleşmede olması gereken 5 madde nedir?
- Kapsam, hedef ve teslimatlar. IIM kurallarına göre hizmetin kapsamı, niteliği, teslimatları, ödeme esası ve çalışma yeri iş başlamadan kararlaştırılır; sonradan yapılacak her değişiklik önceden konuşulup onaylanır. Teslimatlar ölçülebilir yazılır, çünkü görev sonunda performans bunlara göre değerlendirilir.
- Süre ve çalışma düzeni. Başlangıç ve bitiş tarihi, uzatma koşulu ve çalışma düzeni yazılır. IIM 2026 anketine göre ortalama görev 10,0 aydır ve son görevlerin yaklaşık dörtte biri tam zamanlı değil, haftanın bir bölümünde (fractional) yürütülmüştür. Haftada kaç gün ve nerede çalışılacağı bu maddede yer alır.
- Yetki ve raporlama. HRZone 2013 yazısına göre interim yöneticiye şirketin yönünü etkileyen kararlarda onaysız sınırsız yetki verilmez; işini engelsiz yapacak sorumluluk verilir ve faaliyetlerini denetleyip onaylayan sorumlu bir üst yönetici (direktör ya da dengi) atanır. HRZone 2003 yazısı bu kişiye "kurumsal sponsor" der ve kilometre taşlarında düzenli toplantı önerir. Maddede imza ve harcama sınırı, kime rapor verileceği ve raporlama sıklığı yazılır.
- Gizlilik, çıkar çatışması ve haklar. IIM kurallarına göre görev bittikten sonra gizliliğin ne kadar süreceği, müşterinin adının ve görev ayrıntılarının özgeçmişte kullanılıp kullanılamayacağı kararlaştırılır. Aynı kurallara göre, başlamadan önce aksi yazılı kararlaştırılmadıkça görev sırasında üretilen her şey müşterinin malıdır. Görev sırasında ortaya çıkan çıkar çatışmasının bildirimi de bu maddeye girer.
- Fesih ve devir. IIM kuralları fesih maddesinde dört unsur sayar: yeni ya da mevcut çalışanlara devir süresi, performans eksikliği veya mesleğe aykırı davranışta derhal fesih koşulları, iş sürekliliği için teslim edilecek belgeler ve görev sonrası iletişim bilgisi. Kurallar ayrıca görev sonunda hedeflerin sonuçlarla karşılaştırıldığı bir çıkış değerlendirmesi ister.
Türkiye'de interim sözleşmesi hangi hükümlere tabidir?
Bu soru sözleşmenin kurgusuna bağlıdır ve hukuki danışmanlık gerektirir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu iki ayrı sözleşme tipini tanımlar: madde 393'e göre hizmet sözleşmesinde işçi işverene bağımlı olarak iş görür; madde 502'ye göre vekâlet sözleşmesinde vekil, vekâlet verenin bir işini görmeyi üstlenir. Fesih kuralları da farklıdır: madde 512'ye göre vekâlet sözleşmesinde taraflar sözleşmeyi her zaman tek taraflı sona erdirebilir, ancak uygun olmayan zamanda sona erdiren taraf diğerinin zararını giderir.
Interim görevin hangi tipe girdiği; bağımlılık, çalışma düzeni ve yetkinin nasıl kurulduğuna göre değişir. Fesih ve devir maddesinin nasıl işleyeceği bu nitelendirmeye bağlıdır. Bu nedenle sözleşme imzadan önce bir hukukçuya okutulur; bu yazı genel bilgi verir, hukuki görüş vermez.
İmzadan önce son kontrol nedir?
Beş sorunun yazılı cevabı. Teslimatlar ölçülebilir mi? Süre, uzatma koşulu ve haftalık çalışma düzeni yazılı mı? Yetki sınırı ve rapor verilecek kişi belli mi? Gizlilik süresi ve özgeçmiş kullanımı kararlaştırıldı mı? Devir süresi, devralacak kişi ve fesih koşulları yazılı mı? Beşinin cevabı sözleşmedeyse görev ilk günden plana göre başlar; ilk 90 günün nasıl kurulacağı için İlk 90 gün: bir interim yöneticinin planı yazısına bakın. Orient Global'in Interim Yönetim hizmeti kapsam ve hedefle başlar, 90 günlük planla sürer, aylık raporlamayla yürür ve kalıcı ekibe devirle biter: Interim Yönetim sayfası.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Sözleşmeler imzadan önce bir hukukçuya okutulmalıdır.
#interimmanagement #forwarddeployedengineering